به ماده و انرژى است كه پيش از سال 1900 چنان مىنمود كه موفقيت كامل يافته‌اند . فيزيك كلاسيك را معمولا به تقسيمات جزء ، مكانيك ، صوت ، حرارت ، برق و مغناطيس و نور قسمت مىكنند . اينها هنوز شالوده‌هاى مهندسى و تكنولوژى به‌شمار مىروند . امروز كتابهاى مقدماتى ، فيزيك را به اين تقسيمات قسمت مىكنند . در حدود سال 1900 پديده‌هاى غيرعادى چندى در فيزيك كلاسيك و نيز آثار جديدى كشف شد . كه چندان اهميت داشت كه با پيدا شدن آنها ، فيزيك نوين تولد يافت . فيزيك نوين ، مستقيما با ساختمان نهانى ماده سروكار دارد و از ملكول ، اتم ، هسته و ذرات بنيادى بحث مىكند . . . از حدود 1925 نظريه « كوانتوم » و نظريه نسبيت ، فيزيك را تحت استيلاى خود قرار داده‌اند . كارهاى تجربى نوين معمولا مفصلتر و به همين جهت پرخرج‌تر از كارهاى تجربى در فيزيك كلاسيك است . درحقيقت به عمل آوردن بسيارى از اين تجربه‌ها ، جز با كار گروهى و استفاده از پيشرفت عظيم تكنولوژى ميسر نيست . « 1 » نظرى اجمالى به سير تكاملى رياضيات پيش از يونانيان بعضى از اقوام قديم ، مانند مصريها و بابليها در حل مسائل علمى ، بعضى اطلاعات از طريق تجربه به‌دست آورده بودند . رياضيات در اين زمان در واقع مجموعهء پراكنده‌اى از اين‌گونه اطلاعات بود ، و حتى يك نمونه از چيزى شبيه استدلال منطقى در رياضيات ، پيش از يونانيان ديده نمىشود . با رشد فرهنگ يونانيان اطلاعات رياضى ، قدم به مرحلهء علمى گذاشت . از تحقيقاتى كه در قرن بيستم به‌عمل آمده ، معلوم شده است كه استفادهء يونانيها از اطلاعات رياضى مصر و بابل به مراتب بيشتر از آنچه سابقا مىپنداشتند بوده است . اما آنچه مرحلهء نوينى در رياضيات محسوب مىشود اين است كه يونانيها رياضيات را در راه استدلال و استنتاج انداختند و احكام رياضى را به‌جاى تجربه ، بر استدلال منطقى استوار كردند . كمال اين روش ، در كتاب اصول هندسهء اقليدسى ( حدود 300 قبل از ميلاد ) ديده

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، جلد دوم ، ص 1962 به‌بعد .